Sto Timoni

Συνάντηση κορυφής: στον Χελμό με Fiat Panda 4X4

Στο έμπα του χειμώνα*, ένα οδοιπορικό αλλιώτικο από τ’ άλλα μας οδηγεί πάνω από τα σύννεφα, σε ένα από τα ψηλότερα βουνά της Ελλάδας, για να συναντηθούμε με ένα από τα κορυφαία επιτεύγματα της τεχνολογίας. Στη διαδρομή, η φυσική ομορφιά συναντά τη γραφικότητα της ανθρώπινης παρουσίας.

Φωτογραφίες: Νίκος Λουπάκης

Δύο με τρεις ώρες αν ξεκινήσεις από την Αθήνα. Τόσο περίπου χρειάζεσαι, ανάλογα με το ρυθμό που θα κρατήσεις, για να προσεγγίσεις το Χελμό, για να αφήσεις πίσω σου το Διακοπτό και να πάρεις τον ανήφορο για τα Καλάβρυτα. Τώρα το πόση ώρα θα χρειαστείς για να κατακτήσεις την κορυφή του 15ου σε ύψος βουνού της Ελλάδας αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Γεγονός είναι ότι αυτό δεν γίνεται ούτε με οποιοδήποτε αυτοκίνητο ούτε οποιαδήποτε εποχή του χρόνου.

Εμείς τολμήσαμε, τη στιγμή που τα πρώτα χιόνια είχαν ήδη πέσει, καθιστώντας από προβληματική έως αδύνατη την κίνηση στους δασικούς δρόμους, να βάλουμε στόχο τα 2340 μέτρα και την κορυφή Νεραϊδόραχη του Χελμού.

Αυτό, στο τιμόνι ενός αυτοκινήτου που με την πρώτη ματιά δεν δείχνει ικανό για κάτι τέτοιο. Ο λόγος για το γαλάζιο Fiat Panda 4X4, το φαινομενικά αθώο τετράτροχο των 1242 κ.εκ. που με τους 60 ίππους του κατάφερε κάτι που ο περισσότερος κόσμος θα πίστευε ότι θα χρειαζόταν κάποιο «σκληροτράχηλο», 100% off road όχημα.

Ο Αρίσταρχος

Από το Χελμό ο πολύς ο κόσμος γνωρίζει συνήθως τα Καλάβρυτα και τον οδοντωτό σιδηρόδρομο. Άντε και το χιονοδρομικό κέντρο. Πάμε στοίχημα όμως ότι ελάχιστοι γνωρίζουν τον «Αρίσταρχο», το μεγαλύτερο τηλεσκόπιο όχι μόνο της Ελλάδας, αλλά και των Βαλκανίων, δεύτερο -πάντα κατά σειρά μεγέθους- σε ολόκληρη την ηπειρωτική Ευρώπη. Η άγνοια στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι μάλλον λογική και δικαιολογημένη, αφού πρόκειται για ένα νέο απόκτημα της περιοχής, η οποία προτιμήθηκε τόσο για το μεγάλο ποσοστό καθαρών νυκτών (χωρίς σύννεφα) που χαρακτηρίζει την κορυφή Νεραϊδόραχη που εγκαταστάθηκε, όσο και λόγω του χαμηλού ποσοστού φωτορύπανσης.

«Αρίσταρχος»: ένα κορυφαίο τηλεσκόπιο, στην κορυφή ενός από τα ψηλότερα βουνά της Ελλάδας (2340 μ.).

Οι εργασίες ξεκίνησαν το 2001 και ολοκληρώθηκαν πριν από μόλις 3 μήνες με την τελική εγκατάσταση του τηλεσκοπίου που έχει διάμετρο 2,3 μέτρα, είναι τηλεχειριζόμενο, πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για εκπαιδευτικούς και ερευνητικούς σκοπούς, είναι εξοπλισμένο με υπερσύγχρονη τεχνολογία, κατάλληλη και για την έρευνα της τρύπας του όζοντος. Δεν είναι τυχαίο που ο «Αρίσταρχος» είναι ενταγμένος στο πανευρωπαϊκό πρόγραμμα “OPTICON” στο οποίο συμμετέχουν τα μεγαλύτερα και πιο σύγχρονα τηλεσκόπια της Γηραιάς Ηπείρου. Ούτε είναι τυχαίο που πολλά ερευνητικά ιδρύματα απ’ όλον τον κόσμο έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για συνεργασία.

Προς τα Καλάβρυτα

Για να μην ξεχνιόμαστε: η γή των Καλβρύτων είναι ποτισμένη με αίμα! Από τη στάση στον τόπο της θυσίας…

Σε αυτή τη χώρα ότι αξίζει περνάει στα ψιλά, από τη δική μας προσοχή όμως στη συγκεκριμένη περίπτωση ο Αρίσταρχος δεν διέφυγε. Το πως φτάσαμε σε αυτόν έχει σίγουρα ενδιαφέρον. Όχι φυσικά όσον αφορά την «εθνική οδό» (τα εισαγωγικά δεν μπαίνουν τυχαία) Αθηνών-Πατρών με τα άφθονα ραντάρ (για τα οποία καλού-κακού έχετε το νου σας). Ίσως να μην έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη συγκεκριμένη περίπτωση και η πανέμορφη διαδρομή Διακοπτό-Καλάβρυτα, που όσες φορές και να την κάνεις, πάντα θα τη βρίσκεις όμορφη, πάντα θα θες να κάνεις κάποιες στάσεις στα επίμαχα σημεία για να θαυμάσεις τη θέα στη θάλασσα που ξεμακραίνει πίσω σου, το ντυμένο στα φθινοπωρινά καφεκόκκινα χρώματα τοπίο, αλλά και την επιβλητική ομορφιά των απόκρημνων βράχων και του φαραγγιού του Βουραϊκού ποταμού.

Προσέξτε λοιπόν. Φτάνουμε στα Καλάβρυτα σχετικά νωρίς το πρωί, γύρω στις 8:30, έχοντας ξεκινήσει από την Αθήνα στις 6 παρά κάτι. Ταξίδι χωρίς πρόβλημα, με τη μέση ταχύτητα να κυμαίνεται γύρω στα 120 km/h μέχρι το Διακοπτό, ενώ από κει και πέρα άρχισε η ανάβαση, στη διάρκεια της οποίας το μικρό Fiat μετατράπηκε σε παιχνίδι και αξιοποιώντας μέχρι και τον τελευταίο ίππο της ισχύος του, μας διασκέδασε στις αλλεπάλληλες κλειστές στροφές που μεσολαβούν μέχρι την ιστορική κωμόπολη. O δρόμος σε πολλά σημεία είναι πολύ στενός και γλιστερός, η προσοχή του οδηγού πρέπει να είναι αυξημένη, ιδιαίτερα στις «τυφλές» στροφές.

Ο μεγάλος ανήφορος

Μπόλικες στροφές μας περιμένουν και στη διαδρομή προς το χιονοδρομικό κέντρο. Εδώ βέβαια το τοπίο διαφοροποιείται και καθώς το υψόμετρο αυξάνεται, κυριαρχούν τα έλατα. Σε λιγότερο από μισή ώρα έχουμε βρεθεί να συζητάμε με τους ανθρώπους του χιονοδρομικού κέντρου Χελμού και παίρνουμε τις απαραίτητες πληροφορίες, που δεν είναι και ότι πιο ενθαρρυντικό υπάρχει. Οι πίστες είναι βέβαια γυμνές, αλλά ο κακοτράχαλος δρόμος που οδηγεί στην κορυφή έχει σε αρκετά σημεία και χιόνι και πάγο.

Η ανάβαση αρχίζει και από το μυαλό μας επεξεργάζεται για άλλη μια φορά τα τεχνικά χαρακτηριστικά του μικρού τετρακίνητου που οδηγούμε: το περιορισμένο πλάτος στα υπέρ, μας επιτρέπει να διατηρούμε απόσταση ασφαλείας από το χείλος του γκρεμού, που για μεγάλο διάστημα δεν θα τον βλέπουμε καθώς θα χωθούμε μέσα στα σύννεφα. Το μικρό μεταξόνιο θα βοηθήσει στις κλειστές φουρκέτες, ενώ το χαμηλό βάρος θα βοηθήσει να περάσουμε πάνω από τα «ανεμοσούρια» χαϊδεύοντάς τα με την προστατευμένη κοιλιά του μικρού Fiat, χωρίς να κολλήσουμε.

Ροδιές στο δρόμο από το ύψος του καταφυγίου και μετά δεν υπάρχουν, το Panda προχωρά ακάθεκτο και ανοίγει δρόμο περνώντας πάνω από τον πάγο, με το αυτόματα ενεργοποιούμενο σύστημα μετάδοσης της κίνησης σε όλους τους τροχούς να κάνει αποτελεσματικά τη δουλειά του, χωρίς να νιώσουμε ούτε στιγμή ότι κάποιος τροχός σπινάρει. Τις αλυσίδες που έχουμε στο πορτ-μπαγκάζ δεν θα τις χρησιμοποιήσουμε ούτε ανεβαίνοντας ούτε κατεβαίνοντας, ούτε φυσικά το φτυάρι και τον υπόλοιπο εξοπλισμό.

Τον «Αρίσταρχο» θα τον δούμε όταν φτάσουμε στα δέκα μέτρα από αυτόν και θα χρειαστεί να περιμένουμε να φυσήξει για να καθαρίσει η ατμόσφαιρα και να τραβήξουμε τις απαραίτητες φωτογραφίες. Στην κορυφή του βουνού το κρυφτούλι με τα σύννεφα είναι δεδομένο, αλλά αν έχεις υπομονή και ξεπεράσεις το αρχικό δέος που νιώθεις από την αλλιώτικη αυτή επαφή με τα ανεμοδαρμένα ύψη, θα αποζημιωθείς.

Φαίνεται παράξενο, αλλά αυτή είναι η διαδρομή προς και από την κορυφή…

Οι εικόνες που εναλλάσσονται μπροστά μας μοναδικές. Κάποια στιγμή, παρατηρώντας τις κορυφές γύρω μας, θα διαπιστώσουμε ότι οι ανηφόρες και οι κατηφόρες που μεσολάβησαν στη διαδρομή μας ήταν πολύ πιο απότομες απ’ ότι νομίζαμε. Σε λίγο καιρό, όταν θα έχει χιονίσει για τα καλά, ο μόνος τρόπος για να φτάσει άνθρωπος εδώ πάνω θα είναι το lift του χιονοδρομικού. Η ύπαρξή του ήταν άλλωστε ένας από τους παράγοντες που συνέβαλαν στην επιλογή του συγκεκριμένου χώρου για την εγκατάσταση του τηλεσκοπίου.

Περιηγήσεις

Ο ζεστός καφές στο χιονοδρομικό μετά το ξεπάγιασμα στην κορυφή, απλώς επιβάλλεται. Εκεί πάνω η θερμοκρασία έχει σίγουρα αρνητικό πρόσημο τη στιγμή που στα Καλάβρυτα ο κόσμος κυκλοφορεί χωρίς μπουφάν.

Τη μάχη με το χιόνι και τον πάγο θα διαδεχθεί η μάχη με τη λάσπη, στον βατό κατά τα άλλα δασικό δρόμο που οδηγεί στην ανατολική πλευρά του βουνού. Εκεί μας περιμένουν γραφικότατα χωριά, όπως η πανέμορφη Ζαρούχλα (μην παραλείψετε να δοκιμάσετε παϊδάκια!), ενώ ο ασφαλτοστρωμένος δρόμος δίπλα στον Κράθι ποταμό οδηγεί στα βόρεια προς τη μικρή –πλην όμως καταπράσινη και πανέμορφη- λίμνη Τσιβλού και στη συνέχεια προς Ακράτα. Πρόκειται για διαδρομή ιδιαίτερου φυσικού κάλους.

Οδοντωτός σιδηρόδρομος: λειτουργεί από το 1896 και κάποτε αποτελούσε το μοναδικό μέσο επικοινωνίας των Καλαβρύτων με τον έξω κόσμο. Διαδρομή μοναδικής ομορφιάς, μήκους 22,4 km, εκ των οποίων τα 3,5 km διαθέτουν οδόντωση, λόγω της μεγάλης κλίσης.

Πανέμορφη είναι και η διαδρομή που οδηγεί μέσα από το πυκνό δάσος προς τα νότια, προς την κοιλάδα της Φενεού και την τεχνητή λίμνη Δόξας. Διαδρομή δύσκολη, κατάλληλη μόνο για 4Χ4 και μόνο με την προϋπόθεση ότι δεν έχει χιονίσει πρόσφατα, γιατί πρόκειται για δασικό δρόμο που εύκολα κλείνει.

Τη δεύτερη μέρα της περιήγησής μας βρεθήκαμε και πάλι στη δυτική πλευρά του βουνού και με αφετηρία τα Καλάβρυτα κινηθήκαμε προς τα νότια, προς το όμορφο οροπέδιο των Λουσών, το Πλανητέρο και την Κλειτορία. Σημείο αναφοράς της περιοχής το Σπήλαιο των Λιμνών, στα 20 περίπου χιλιόμετρα από τα Καλάβρυτα, με τους εντυπωσιακούς σταλακτίτες και σταλαγμίτες, αλλά και –κυρίως- τις κλιμακωτές σε τρεις ορόφους λίμνες του που το καθιστούν μοναδικό στον κόσμο.

Στα “must” του Χελμού σημειώστε επίσης τα μοναστήρια του Μεγάλου Σπηλαίου και της Αγίας Λαύρας, το κάστρο της «Ωριάς» (παλάτι της Παλαιολογίνας), τον πύργο του Πετμεζά στους Κάτω Λουσούς και αν αντέχετε το περπάτημα (και το επιτρέπει και ο καιρός) τα Ύδατα της Στυγός, όπου σύμφωνα με το μύθο βαπτίστηκε ο Αχιλλέας και έγινε άτρωτος. Εννοείται ότι μια βόλτα μέχρι το χιονοδρομικό κέντρο αξίζει τον κόπο, έστω και αν δεν είστε λάτρης των χειμερινών αθλημάτων.

To άρθρο δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2004 στο περιοδικό Homme της εφημερίδας “Ημερησία”

Nikos Loupakis

Μηχανολόγος Μηχανικός - Δημοσιογράφος

Add comment

Kατηγορίες

Ημερολόγιο

Οκτώβριος 2020
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Σεπ    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031