Συγκοινωνιολόγοι και ασφαλείς μετακινήσεις

Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων (ΣΕΣ): Ασφαλείς και έξυπνες μετακινήσεις. Η βιώσιμη κινητικότητα – και μαζί με αυτήν η μικροκινητικότητα – η βελτίωση των μετακινήσεων προσώπων και αγαθών και η επίτευξη ικανοποιητικού επιπέδου οδικής ασφάλειας στη χώρα τίθενται επί τάπητος από το επιστημονικό δυναμικό της χώρας.

Γράφουν οι Κωνσταντίνος Κεπαπτσόγλου, επ. Καθηγητής ΕΜΠ, Πρόεδρος Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων και Θανάσης Τσιάνος, Πολιτικός Μηχανικός, Μέλος του Δ.Σ. Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων

Ο Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων (ΣΕΣ) (www.ses.gr), ιδρύθηκε το 1976 και αποτελεί ανεξάρτητο Επιστημονικό Φορέα, o οποίος εδώ και τέσσερις δεκαετίες συνεισφέρει συστηματικά και με επιστημονικά τεκμηριωμένες απόψεις στο γίγνεσθαι των μεταφορικών συστημάτων και υποδομών της χώρας, αποτελεί δε διαχρονικά Σύμβουλο της Ελληνικής Πολιτείας σε αντίστοιχα αντικείμενα μεταφορών και συγκοινωνιακών υποδομών.

Σήμερα, ο σχεδιασμός, η υλοποίηση, η λειτουργία και η συντήρηση των συστημάτων και υποδομών μεταφορών αποτελεί αναμφίβολα προϊόν συνεργασίας και συμμετοχικών διαδικασιών Συγκοινωνιολόγων και άλλων (συχνά ετερόκλητων) εμπλεκόμενων φορέων και επιστημονικών ειδικοτήτων (π.χ. πολεοδόμοι, οικονομολόγοι, περιβαλλοντολόγοι, νομικοί κτλ). Έτσι, η ουσιαστική συνεργασία των παραπάνω επιβάλλεται και αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη συνθηκών βιώσιμης κινητικότητας, τη βελτίωση των μετακινήσεων προσώπων και αγαθών και την επίτευξη ικανοποιητικού επιπέδου οδικής ασφάλειας στη χώρα.

Ο ΣΕΣ, έχοντας αντιληφθεί την αναγκαιότητα των συμμετοχικών διαδικασιών στον σχεδιασμό, στη χάραξη πολιτικής και στη λήψη αποφάσεων και μέτρων σχετικά με τις μεταφορές στη χώρα, διοργανώνει  Οδοιπορικό με τίτλο  «Ασφαλείς και Έξυπνες Μετακινήσεις στη Δεκαετία 2020 – 2030».  Στις  13 Μαρτίου 2019 πραγματοποιήθηκε η Τελετή Έναρξης του Οδοιπορικού στο Μέγαρο της  Παλαιάς Βουλής, υπό την αιγίδα της Προεδρίας της Δημοκρατίας. Το Οδοιπορικό προβλέπεται να ολοκληρωθεί τον Μάρτιο του 2020 με την Τελετή Παρουσίασης των πορισμάτων και πεπραγμένων του. Το Οδοιπορικό θα συμβάλει με δράσεις, που προάγουν την συνεργασία μεταξύ φορέων, που αλληλοεπηρεάζονται και αλληλεξαρτώνται, ώστε να διαμορφωθούν οι κατάλληλες συνθήκες για την εκπόνηση ενός κοινού πλαισίου προτάσεων και  δράσεων.

Το Οδοιπορικό στοχεύει στην αναγνώριση και αποτίμηση προβλημάτων και στη διαμόρφωση οράματος και προτάσεων που θα αφορούν στις μετακινήσεις στη χώρα κατά την επόμενη δεκαετία. Τα παραπάνω πρόκειται να επιτευχθούν μέσω έργου που θα παραχθεί από τις αρμόδιες επιτροπές του ΣΕΣ (διαμόρφωση θέσεων σε επίκαιρα θέματα), σε συνεργασία με άλλους φορείς που σχετίζονται με τις μεταφορές και την οδική ασφάλεια (συμμετοχική διαδικασία). Απώτερος στόχος του Οδοιπορικού αποτελεί η διαμόρφωση κοινού οράματος, πλαισίου προτάσεων, αρχών και θέσεων για επιμέρους θέματα  μεταφορών και κινητικότητας, με τη συμμετοχή και συνεργασία και άλλων φορέων.

Οι δράσεις του Οδοιπορικού περιλαμβάνουν εκτός των άλλων θεματικές εκδηλώσεις που αφορούν σε αντικείμενα αιχμής ή επικαιρότητας στο πεδίο των μεταφορών, δράσεις ευαισθητοποίησης των πολιτών, προβολή θέσεων του ΣΕΣ στα μέσα ενημέρωσης κ.α. Το Οδοιπορικό θα ολοκληρωθεί τον Μάρτιο του 2020 με τη συγγραφή τεύχους πεπραγμένων και την παρουσίασή του.

Στo πλαίσιο του Οδοιπορικού ο ΣΕΣ διοργάνωσε τον Μάιο του 2019 εσπερίδα με θέμα  «Μικρο-κινητικότητα στις Ελληνικές Πόλεις: Τάσεις, Ρυθμιστικό Πλαίσιο και Προοπτικές», σε συνεργασία με τη Μονάδα Βιώσιμης Κινητικότητας του ΕΜΠ και τον Πανελλήνιο Σύλλογο Εκπαιδευτών Οδήγησης. Στην εκδήλωση συμμετείχαν συγκοινωνιολόγοι, πολεοδόμοι, εκπαιδευτές οδήγησης καθώς και εκπρόσωποι της κεντρικής διοίκησης, της τοπικής αυτοδιοίκησης, ιδιωτικών και δημόσιων φορέων που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με το αντικείμενο της μικρο-κινητικότητας.

Βασικό συμπέρασμα της εκδήλωσης ήταν το ότι τα οχήματα μικρο-κινητικότητας   αποτελούν τη σύγχρονη τάση στις αστικές μετακινήσεις μικρών αποστάσεων και μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην προώθηση της πολυτροπικότητας των μετακινήσεων. Αυτό καθώς είναι ελκυστικά προς τους μετακινούμενους  ενώ εύκολα μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς άλλα μέσα (ΜΜΜ, ΙΧ), εξυπηρετώντας μετακινήσεις «τελευταίου μιλίου» (last-mile trips).

Παρόλα αυτά, είναι γεγονός ότι τα οχήματα μικρο-κινητικότητας μπορούν να αναπτύξουν μεγαλύτερη ταχύτητα από αυτή των πεζών αλλά και μικρότερη από εκείνη των τυπικών μηχανοκίνητων οχημάτων. Έτσι, ενδεχομένως να έχουν επιπτώσεις τόσο στη λοιπή μηχανοκίνητη κυκλοφορία όσο και στην οδική ασφάλεια. Ως εκ τούτου, απαιτείται η διαμόρφωση ενός ρυθμιστικού πλαισίου το οποίο να εντάσσεται η μικρο-κινητικότητα,  το οποίο θα πρέπει να περιλαμβάνει κανόνες τόσο ως προς τη μέγιστη επιτρεπόμενη ταχύτητα αυτών των οχημάτων, όσο και ως προς το που θα επιτρέπεται να κυκλοφορούν.

Παράλληλα είναι αναγκαία και η ουσιαστική προώθηση και υποστήριξη όλων των μορφών ήπιας μετακίνησης, μέσω τόσο της αναμόρφωσης των κανόνων κυκλοφορίας, όσο και της υλοποίησης υποδομών ήπιας κυκλοφορίας. Απαιτούνται έτσι γενναίες αποφάσεις, μέσω των οποίων να στηρίζεται η ήπια και ασφαλής κυκλοφορία στις πόλεις, με βασικότερη αυτών τη μείωση του ορίου ταχύτητας στο τοπικό οδικό δίκτυο σε 30 χλμ/ώρα για όλα τα οχήματα.

Το τελικό συμπέρασμα της εκδήλωσης ήταν ότι η μικρο-κινητικότητα αποτελεί πραγματικότητα σε μια κοινωνία που αλλάζει και απαιτεί έξυπνες και ασφαλείς λύσεις μετακινήσεων για βιώσιμα αστικά κέντρα, με λιγότερα οχήματα και πιο υγιείς πολίτες.  Έτσι, τα νέα δεδομένα που θέτει η μικρο-κινητικότητα στις Ελληνικές πόλεις είναι σημαντικό να εξεταστούν και αναλυθούν και τα όποια προβλήματα να αντιμετωπιστούν και επιλυθούν με ορθολογικό και επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο.

Δημοσιεύτηκε στο ΕΘΝΟΣ, στις 2 Ιουνίου του 2019